5271 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 123. maddesi ile 128. maddesi, el koyma tedbirini farklı malvarlığı değerleri ve koşullar için düzenlemektedir. Bu iki madde arasındaki temel farkları, tedbirin konusu, amacı ve karar verecek merci açısından karşılaştırınız.
CMK m. 123 ve m. 128 arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Tedbirin Konusu: - CMK m. 123: Konusu, 'eşya' veya 'kazanç'tır. Genellikle suçun işlenmesinde kullanılan veya suçun delili olan somut eşyaları (silah, araç, belge vb.) kapsar. - CMK m. 128: Konusu, daha geniş bir 'malvarlığı değeri' kavramını ifade eder. Özellikle taşınmazlar, banka hesapları, kara, deniz veya hava ulaşım araçları, şirket ortaklık payları gibi daha soyut ve büyük ekonomik değerleri hedefler. 2. Tedbirin Amacı: - CMK m. 123: Temel amaç, 'ispat aracı' olarak delilleri korumak veya TCK m. 54 uyarınca 'eşya müsaderesi'ni güvence altına almaktır. - CMK m. 128: Temel amaç, 'suçtan elde edilen' ekonomik kazançları ve bunların dönüştürülmesiyle ortaya çıkan değerleri, TCK m. 55 uyarınca yapılacak olan 'kazanç müsaderesi' için güvence altına almaktır. 3. Karar Verecek Merci (Soruşturmada): - CMK m. 123: Bu madde kapsamındaki genel el koyma kararını, CMK m. 127 uyarınca 'Sulh Ceza Hakimliği' verir. - CMK m. 128: Bu madde kapsamındaki özel ve daha ağır sonuçları olan el koyma kararını, CMK m. 128/9 uyarınca 'Ağır Ceza Mahkemesi' oybirliğiyle verir. (Yargıtay 18. CD, E:2015/110)