Bir trafik kazası sonucu elektrik direğine çarparak telin kopmasına neden olan sürücünün eylemi ile yardıma gelen kişinin akıma kapılarak ölmesi arasındaki 'nedensellik bağı', hangi ceza hukuku teorisine göre kurulur ve bu teorinin temel mantığı nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #173406

Bu nedensellik bağı, ceza hukukunda yaygın olarak kabul gören 'şart teorisi' (veya conditio sine qua non teorisi) ile kurulur. Bu teorinin temel mantığı şudur: Bir sonuçtan, o sonuca yol açan tüm şartlar sorumludur. Bir eylemin neden sayılıp sayılmadığını anlamak için 'zihinsel eliminasyon' (ortadan kaldırma) testi yapılır. Yani, 'Eğer failin eylemi (direğe çarpma) olmasaydı, netice (ölüm) yine de meydana gelir miydi?' sorusu sorulur. Eğer cevap 'hayır, meydana gelmezdi' ise, o eylem ile netice arasında nedensellik bağı var demektir. Somut olayda, sürücü direğe çarpmasaydı tel kopmayacak, tel kopmasaydı da yardıma gelen kişi akıma kapılıp ölmeyecekti. Dolayısıyla, sürücünün eylemi, sonucun meydana gelmesi için zorunlu bir 'şart'tır ve nedensellik bağı mevcuttur. Ancak bu, tek başına ceza sorumluluğu için yeterli değildir; ayrıca kusurluluk ve objektif isnadiyetin de değerlendirilmesi gerekir.