Yurtdışından döviz getiren bir yolcunun aracında, gümrük görevlileri beyan sormadan önce yaptıkları aramada parayı bulurlarsa, 5549 sayılı Kanun m. 16 kapsamında 'açıklama yapmama' kabahati oluşur mu? Yargıtay'ın bu konudaki içtihadının temel mantığı nedir?

Hayır, kabahat oluşmaz. Yargıtay 7. Ceza Dairesi'nin K.2021/16227 sayılı kararında bu durum net bir şekilde açıklanmıştır. Karara göre, 5549 sayılı Kanun m. 16'daki kabahatin oluşabilmesi için öncelikle 'yetkililerce talep edildiği halde' bir açıklama yapılmaması veya yanlış açıklama yapılması gerekir. Yani, gümrük idaresinin yolcudan bir açıklama talep etmesi, kabahatin kurucu unsurudur. Eğer gümrük görevlileri, bu talebi yöneltmeden önce, rutin bir kontrol veya arama sırasında parayı kendileri bulursa, yolcunun henüz ihlal edeceği bir beyan yükümlülüğü doğmamıştır. Temel mantık, bir yükümlülüğün ihlal edilebilmesi için önce o yükümlülüğün doğmuş olması gerektiğidir. Beyan yükümlülüğü de ancak yetkilinin talebiyle doğar.