Ceza hukukunda 'objektif isnadiyet' teorisinin, nedensellik bağını tespit eden 'şart teorisi'nden farkı nedir? Metindeki örnek olay üzerinden bu teorinin işlevini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #173202

'Şart teorisi', bir sonuç için nedensellik bağını belirlerken, o sonuca yol açan her bir şartı neden olarak kabul eder (şartlardan biri olmasaydı sonuç da olmazdı). Bu teori çok geniş olduğu için ceza sorumluluğunu sınırlandırmada yetersiz kalır. 'Objektif isnadiyet' teorisi ise, şart teorisiyle nedensellik bağı saptandıktan sonra, meydana gelen neticenin hukuken failin 'eseri' olarak kabul edilip edilemeyeceğini, yani faile objektif olarak yüklenip yüklenemeyeceğini sorgular. Metindeki örnekte; aracın elektrik direğine çarpması (failin hareketi) ile telin kopması ve yoldan geçen birinin ölmesi (netice) arasında şart teorisine göre nedensellik bağı vardır. Ancak objektif isnadiyet, bu neticenin faile isnat edilip edilemeyeceğini ek kriterlerle değerlendirir. Örneğin, failin bilinci kapalıysa ve tehlikeyi önleme imkanı yoksa veya ölen kişi tüm uyarılara rağmen bilerek tele dokunmuşsa (atipik nedensel gelişim), netice faile isnat edilemez. Objektif isnadiyet, böylece şart teorisinin geniş sorumluluk alanını, öngörülebilirlik, riskin artırılması, normun koruma alanı gibi kriterlerle daraltarak adil bir sorumluluk atfeder.