HMK'ya göre, mahkemenin, tarafların ileri sürdüğü vakıaları (olguları) ispata elverişli olmasına rağmen, belirli bir delilin toplanmasından 'vazgeçmesi' mümkün müdür? Mümkünse hangi şartlarda?

Evet, mümkündür. HMK m. 189/2, bu durumu 'delillerin değerlendirilmesi' başlığı altında düzenler. Maddeye göre, 'Hukuka aykırı olarak elde edilmiş olan deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz.' Bu, en temel vazgeçme sebebidir. Bunun dışında, HMK m. 197'ye göre mahkeme, tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından, eğer bu delilin 'davayı uzatma amacı' taşıdığına veya 'davanın esasıyla ilgili olmadığına' kanaat getirirse, bu durumu tutanağa geçirerek vazgeçebilir. Mahkemenin bu kararı, keyfi olmamalı ve gerekçeli olmalıdır. Taraflar, delilden vazgeçme kararının hatalı olduğunu düşünüyorlarsa, bu durumu nihai kararla birlikte kanun yoluna taşıyabilirler. Temel ilke, davanın aydınlatılmasına hizmet etmeyen veya hukuka aykırı delillerin toplanmamasıdır.