HMK m. 21/a bendinde geçen, 'davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin davaya bakmasına herhangi bir engel çıkarsa' yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulacağı belirtilmiştir. Bu 'engel' ne tür bir engel olabilir? Hukuki ve fiili engellere birer örnek veriniz.

Bu 'engel' hem hukuki hem de fiili nitelikte olabilir. 1) Hukuki Engel: Mahkemenin tüm hakimlerinin davadan çekilmesi veya reddedilmesi ve yerlerine bakacak başka hakim bulunamaması gibi durumlar hukuki bir engeldir. Örneğin, küçük bir adliyede tek bir asliye hukuk mahkemesi varsa ve bu mahkemenin hakimi, davanın taraflarından biriyle akraba olduğu için davadan çekilirse (HMK m. 34), davaya bakacak başka bir hakim kalmaz. Bu, davaya bakılmasına yönelik bir hukuki engeldir. 2) Fiili Engel: Deprem, sel, yangın gibi bir doğal afet nedeniyle mahkeme binasının kullanılamaz hale gelmesi, o bölgedeki güvenlik sorunları nedeniyle mahkemenin fiilen görev yapamaması gibi durumlar ise fiili bir engeldir. Her iki durumda da, davanın görülebilmesi için, üst merci olan Bölge Adliye Mahkemesi veya Yargıtay tarafından başka bir mahkemenin 'yargı yeri olarak belirlenmesi' gerekir.