5271 sayılı CMK'nın 223/3. maddesinde sayılan 'ceza verilmesine yer olmadığı' kararı verilecek haller ile 223/2. maddesindeki 'beraat' kararı arasındaki temel fark nedir? Özellikle kusurluluğu etkileyen haller bu ayrıma nasıl yansır?

Temel fark, fiilin hukuka aykırılığının ve failin isnat edilen fiili işlediğinin sabit olup olmamasındadır. 'Beraat' kararında, ya fiil suç değildir, ya fail o fiili işlememiştir, ya da fiil hukuka uygundur (meşru savunma gibi). Yani failin aklanması söz konusudur. 'Ceza verilmesine yer olmadığı' kararında ise, fail suçu işlemiştir ve fiil hukuka aykırıdır, ancak faile 'kusur' atfedilemediği veya ceza verilmesini engelleyen şahsi bir sebep olduğu için ceza verilmez. CMK m. 223/3'te sayılan haller bunu gösterir: a) Yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, sağır ve dilsizlik (kusur yeteneğini etkileyen haller). b) Hukuka aykırı bağlayıcı emrin yerine getirilmesi, zorunluluk hali, cebir veya tehdit (kusurluluğu kaldıran veya azaltan nedenler). c) Meşru savunmada sınırın mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaşla aşılması. d) Etkin pişmanlık gibi şahsi cezasızlık sebepleri. Kısacası beraatte fail aklanırken, ceza verilmesine yer olmadığı kararında failin suçu işlediği kabul edilir ama kusurlu sayılamadığı için cezalandırılmaz.