HMK m. 177'de düzenlenen 'ıslah' kurumu ile HMK m. 141'de düzenlenen 'iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi yasağı' arasındaki ilişki nedir?

Bu iki kurum birbiriyle doğrudan ilişkilidir ve ıslah, yasağın bir istisnasını oluşturur. 'İddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı' (HMK m. 141), tarafların dilekçeler teatisi (dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap) aşaması bittikten sonra, karşı tarafın açık rızası olmadan iddia ve savunmalarını değiştiremeyecekleri veya genişletemeyecekleri kuralıdır. Bu kuralın amacı, yargılamanın belirli bir çerçevede ilerlemesini sağlamak ve sürpriz iddialarla davanın uzamasını engellemektir. 'Islah' kurumu (HMK m. 177) ise, bu yasağın en önemli istisnasıdır. Taraflardan her biri, tahkikat sona erinceye kadar, bir defaya mahsus olmak üzere, ıslah yoluna başvurarak iddia veya savunmasını (karşı tarafın rızası olmasa bile) genişletip değiştirebilir. Örneğin, dava dilekçesinde unuttuğu bir talebi ıslahla ekleyebilir veya talep sonucunu artırabilir. Kısacası ıslah, katı bir usul kuralı olan yasağı, hakkaniyet gereği ve bir defaya mahsus olmak üzere delen bir mekanizmadır.