CMK m. 201'de düzenlenen doğrudan soru yöneltme hakkı, 'çapraz sorgu' (cross-examination) ile aynı mıdır? Metindeki gerekçeye göre Türk hukuk sisteminin benimsediği modelin temel farkları nelerdir?

Hayır, aynı değildir. CMK m. 201'deki düzenleme, Common Law sistemindeki çapraz sorguya yakınlaşsa da temel farklılıklar içerir. Maddenin gerekçesinde bu farklar şöyle açıklanmıştır: 1) Hakimin Rolü: Çapraz sorgunun uygulandığı 'taraf muhakemesi' sisteminde hakim tamamen pasif ve tarafsızdır, sorgu yapmaz. Türk hukuk sisteminde ise (Kontinental sistem), mahkeme delilleri kendisi araştırır ve duruşma hakimin sorgusu ile başlar (CMK m. 191). Ayrıca, mahkeme üyeleri de soru sorabilir (CMK m. 201/2). 2) Soruya İtiraz: CMK m. 201'de yöneltilen soruya itiraz edildiğinde, sorunun gerekip gerekmediğine mahkeme başkanı karar verir. Bu, hakimin yargılamayı yönetme ve delilleri kontrol etme yetkisini koruduğunu gösterir. Sonuç olarak, CMK m. 201, tam bir çapraz sorgu sistemi getirmemekte, ancak savunma hakkını güçlendirmek ve avukatın etkinliğini artırmak amacıyla bu sisteme yaklaşan, kendine özgü bir 'doğrudan soru yöneltme' modeli benimsemektedir.