CMK m. 123'te düzenlenen 'eşya veya kazancın muhafaza altına alınması ve bunlara elkonulması' ile CMK m. 128'de düzenlenen 'taşınmazlara, hak ve alacaklara elkoyma' tedbirleri arasındaki temel farklar nelerdir? Özellikle görevli mahkeme açısından bu farkı açıklayınız. (Yargıtay 18. CD, E:2015/110, K:2015/4209)

İki tedbir arasındaki temel fark, el konulan malvarlığı değerinin niteliği ve elkoyma kararını verecek olan görevli mahkemedir. CMK m. 123, genel bir elkoyma tedbiridir ve 'ispat aracı' olarak yararlı görülen veya 'müsaderenin konusunu oluşturan' menkul eşya ve kazançları kapsar. Bu genel elkoyma kararını soruşturma aşamasında Sulh Ceza Hakimliği verir. CMK m. 128 ise daha özel ve ağır bir tedbirdir. Bu madde, kanunda sayılan katalog suçlarda (örn: göçmen kaçakçılığı, uyuşturucu ticareti, terör suçları vb.) 'suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe' varsa, şüpheli veya sanığa ait taşınmaz, araç, banka hesabı gibi daha geniş malvarlığı değerlerine el konulmasını düzenler. Yargıtay 18. Ceza Dairesi'nin kararında da belirtildiği gibi, CMK m. 128 kapsamındaki bu özel elkoyma kararını verme görevi, Sulh Ceza Hakimliğine değil, 'Ağır Ceza Mahkemesi'ne aittir. Olayda, göçmen kaçakçılığında 'kullanılan' araca el konulması, suçtan 'elde edilen' bir değer olmadığı için m. 128 kapsamında değil, m. 123 kapsamında değerlendirilmeli ve kararı Sulh Ceza Hakimliği vermelidir.