Anayasa'nın 51. maddesinin 5. fıkrasında yer alan 'İşçi niteliği taşımayan kamu görevlilerinin bu alandaki haklarının kapsam, istisna ve sınırları gördükleri hizmetin niteliğine uygun olarak kanunla düzenlenir.' hükmü, kanun koyucuya kamu görevlilerinin sendika hakkını sınırsız bir şekilde yasaklama yetkisi verir mi? Anayasa Mahkemesi'nin 2023/156 K. sayılı kararında bu hüküm nasıl yorumlanmıştır?

Hayır, bu hüküm kanun koyucuya sınırsız bir yasaklama yetkisi vermez. Anayasa Mahkemesi, 2023/156 K. sayılı kararında bu fıkrayı, Anayasa'nın 13. maddesindeki genel sınırlama rejimi (kanunilik, meşru amaç, demokratik toplum düzeninin gerekleri ve ölçülülük) ile birlikte yorumlamıştır. Buna göre, 51/5. fıkra, kamu görevlilerinin sendika haklarına 'gördükleri hizmetin niteliğine uygun' bazı istisna ve sınırlar getirilmesine olanak tanımaktadır. Ancak bu, belirli bir kamu görevlisi grubunun sendika hakkından 'kategorik olarak' ve toptan mahrum bırakılmasına izin vermez. Getirilen her türlü sınırlama veya yasağın, demokratik bir toplumda zorunlu bir ihtiyacı karşılaması ve ölçülü olması gerekir. Anayasa Mahkemesi, dekan ve daire başkanı gibi unvanlar için getirilen topyekûn yasağın bu şartları taşımadığına karar vermiştir.