6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 181. maddesi uyarınca 'kısmen ıslah' yapan tarafa, ıslah ettiği usul işlemini yapması için ne kadar süre verilir? Bu süre içinde gerekli işlem yapılmazsa, bunun hukuki sonucu ne olur?
HMK'nın 181. maddesi, kısmen ıslahın usulünü düzenlemektedir. Bu maddeye göre, davasını veya savunmasını kısmen ıslah eden tarafa, ıslah ettiği usul işlemini yapması için mahkeme tarafından **bir haftalık kesin süre** verilir. Kısmen ıslah, genellikle dava değerinin artırılması, talep sonucuna yeni bir unsur eklenmesi veya cevap dilekçesindeki bir savunmanın değiştirilmesi gibi durumlarda söz konusu olur. Örneğin: * Davacı, 10.000 TL'lik bir alacak davasını ıslah ederek talebini 50.000 TL'ye çıkarmak istediğinde, ıslah dilekçesini verdikten sonra, artırdığı 40.000 TL'lik kısım için eksik harcı tamamlamak zorundadır. İşte bu harcı tamamlaması için mahkeme kendisine bir haftalık kesin süre verir. * Davalı, cevap dilekçesinde ileri sürmediği bir takas veya zamanaşımı defini ıslah yoluyla ileri sürmek istediğinde, bu def'ini içeren yeni bir dilekçeyi sunması için kendisine bir haftalık kesin süre verilir. **Süre İçinde İşlem Yapılmamasının Hukuki Sonucu:** Bu bir haftalık süre **kesin süredir.** Yani, bu süre içinde ıslah edilen işlemin gereği (harcın tamamlanması, yeni dilekçenin sunulması vb.) yerine getirilmezse, taraf bu hakkını kaybeder. HMK m. 181'in açık hükmü uyarınca, bu durumda **ıslah hiç yapılmamış gibi davaya devam edilir.** Bu, ıslah hakkının kaybedildiği anlamına gelmez. Çünkü ıslah hakkı, ancak usulüne uygun bir ıslah yapıldığında kullanılmış sayılır. Ancak uygulamada, ıslah iradesi beyan edilip de gereği yerine getirilmediğinde, tarafın bir defalık ıslah hakkını tükettiği kabul edilebilir. Esas sonuç, yapılan ıslah girişiminin hukuken geçersiz hale gelmesi ve davanın ıslah öncesi durumuna göre devam etmesidir. Mahkeme, süresi içinde harcı yatırılmayan ıslah dilekçesini dikkate almaz.