Bir idari istinaf mahkemesinin (bölge idare mahkemesi) hangi kararları kesindir ve bu kararlara karşı Danıştay'a temyiz yoluna başvurulamaz? İvedi yargılama usulüne tabi davaların bu konudaki durumunu açıklayınız. (İYUK m. 45, 46)
İdari yargıda kural, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı istinaf yoluna, idari istinaf mahkemesi (BİM) kararlarına karşı ise belirli şartlarda temyiz yoluna başvurulabilmesidir. Ancak bazı BİM kararları kesin nitelikte olup, bu kararlara karşı Danıştay'a temyiz başvurusu yapılamaz. İYUK hükümlerine göre kesin olan BİM kararları şunlardır: 1. **Parasal Sınırın Altında Kalan Davalar:** İYUK m. 45/1 uyarınca, konusu her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenen belirli bir parasal tutarı (örneğin 2023 için 20.000 TL, ancak bu rakam her yıl değişir) geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen ilk derece mahkemesi kararları zaten kesindir ve istinafa götürülemez. Bu tür bir dosya yanlışlıkla istinafa giderse, BİM'in vereceği 'başvurunun reddi' kararı da kesin olacaktır. Daha da önemlisi, İYUK m. 46'da sayılan ve temyize tabi olan konular dışındaki tüm uyuşmazlıklarda BİM tarafından verilen kararlar kesindir. Örneğin, konusu (2023 için) 685.730 TL'yi aşmayan bir tam yargı davasında BİM tarafından verilen karar kesindir ve temyiz edilemez. 2. **Görev ve Yetkiye İlişkin Kararlar (İYUK m. 45/4):** BİM'in, ilk derece mahkemesinin görevsiz veya yetkisiz olduğu gerekçesiyle verdiği kaldırma ve dosyayı ilgili mahkemeye gönderme kararları kesindir. 3. **İvedi Yargılama Usulüne Tabi Davalar (İYUK m. 20/A):** İvedi yargılama usulüne tabi olan davalarda verilen ilk derece mahkemesi kararlarına karşı **istinaf yoluna başvurulamaz.** Bu davalarda kanun yolu, kararın tebliğinden itibaren **on beş gün içinde doğrudan Danıştay'a temyiz** başvurusudur. Dolayısıyla, ivedi yargılama usulüyle ilgili bir davada BİM'in bir karar vermesi söz konusu değildir, çünkü dosya BİM'e gitmez. Eğer yanlışlıkla giderse, BİM'in 'görevsizlik' veya 'incelemeksizin ret' kararı kesin olur. 4. **İtiraz Üzerine Verilen Kararlar:** Yürütmenin durdurulması taleplerine yapılan itirazlar (İYUK m. 27/7) üzerine BİM tarafından verilen kararlar kesindir.