5271 sayılı CMK'nın 42/1. maddesi uyarınca, eski hale getirme talebinin reddi veya kabulü hakkındaki kararı kim verir? İlk derece mahkemesinin bu konuda verdiği bir 'temyiz talebinin reddine' ilişkin ek kararın hukuki niteliği nedir?

CMK m. 42/1, 'Eski hâle getirme istemi, kanun yollarına başvuru hakkına ilişkin ise, istemin kabulü veya reddi, istemin yönelik olduğu kanun yolunu inceleyecek olan merci tarafından karara bağlanır.' hükmünü amirdir. Bu hükme göre, eski hale getirme talebi, süresi kaçırılan bir kanun yolu (örneğin istinaf veya temyiz) ile ilgiliyse, bu talebi karara bağlama yetkisi, o kanun yolunu incelemekle görevli olan üst mahkemeye aittir. Yani: * Süresi kaçırılan **istinaf** başvurusu için yapılan eski hale getirme talebini **Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf Mahkemesi)** karara bağlar. * Süresi kaçırılan **temyiz** başvurusu için yapılan eski hale getirme talebini ise **Yargıtay'ın ilgili Ceza Dairesi** karara bağlar. **İlk Derece Mahkemesi Kararının Hukuki Niteliği:** İlk derece mahkemesinin veya bölge adliye mahkemesinin, süresinde yapılmayan bir temyiz başvurusu üzerine, eski hale getirme talebini de değerlendirerek verdiği 'temyiz talebinin süre yönünden reddine' ilişkin ek kararın hukuki niteliği, Yargıtay'ın istikrarlı içtihatlarına göre **yok hükmündedir.** Bu tür bir karar, yetkisiz bir merci tarafından verilmiş bir karardır. CMK m. 42/1, bu yetkiyi açıkça Yargıtay'a vermiştir. İlk derece mahkemesi, kendisine yapılan eski hale getirme talepli temyiz dilekçesini, herhangi bir ret kararı vermeden, olduğu gibi Yargıtay'a göndermekle yükümlüdür. Uygulamada, Yargıtay önüne bu şekilde bir dosya geldiğinde, öncelikle ilk derece mahkemesinin verdiği 'temyiz talebinin reddi' kararının **hukuki dayanaktan yoksun ve yok hükmünde olduğunu** tespit eder, bu kararı **kaldırır** ve ardından eski hale getirme talebini kendisi esastan inceleyerek bir karar verir. (Bkz: Yargıtay 2. Ceza Dairesi E: 2016/19752, K: 2017/685).