Bir trafik kazası sonucunda, alkollü olduğu tespit edilen sürücünün ehliyetine 6 ay süreyle el konulmuştur. Kaza tarihi itibarıyla bu 6 aylık süre dolmuş, ancak sürücü ehliyetini Emniyet'ten geri almamıştır. Bu durumdayken yaptığı ikinci bir kazada, sigorta şirketi 'ehliyetsiz araç kullanma' gerekçesiyle tazminat ödemekten kaçınabilir mi? İzmir BAM 20. Hukuk Dairesi'nin 2020/1632 E., 2022/1499 K. sayılı kararının bu konudaki yaklaşımı nedir?

Hayır, sigorta şirketi bu durumda 'ehliyetsiz araç kullanma' gerekçesiyle tazminat ödemekten kaçınamaz. Bu sorunun çözümündeki kilit nokta, 'sürücü belgesinin geri alınma süresinin sona ermesi' ile 'sürücü belgesinin fiilen geri alınması' arasındaki hukuki ayrımı yapmaktır. Bir sürücünün ehliyetinin 'geçerli' olup olmadığı, idari bir işlem olan geri alma süresinin dolup dolmadığına göre belirlenir. **İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Yaklaşımı:** İlgili kararda da benimsenen Yargıtay uygulamasına göre, sürücü belgesinin 2918 sayılı Kanun'un 48. maddesi uyarınca alkolden dolayı geçici olarak (örneğin 6 ay) geri alınması durumunda, bu **sürenin dolmasıyla birlikte** sürücünün aracı kullanma yetkisi hukuken geri döner. Sürücünün ehliyetini Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nden fiilen teslim almamış olması, onun 'ehliyetsiz' sayılmasına neden olmaz. Ehliyetsiz araç kullanma, sürücü belgesine hiç sahip olmama veya sürücü belgesinin daimi olarak iptal edilmiş olması gibi durumlar için geçerlidir. Somut olayda; * Sürücünün ehliyeti 6 aylık süreyle geri alınmıştır. * İkinci kaza, bu 6 aylık sürenin **bitiminden sonra** meydana gelmiştir. * Bu durumda, kaza anında sürücünün ehliyeti hukuken geçerlidir. Ehliyetini idareden teslim almamış olması, bu hukuki durumu değiştirmez; bu sadece idari bir prosedür eksikliğidir. Bu nedenle, sigorta şirketinin, kazanın ehliyetin geri alındığı süre içerisinde meydana gelmediğini dikkate alarak, 'ehliyetsiz araç kullanma' teminat istisnasını ileri sürmesi hukuka aykırıdır. Mahkeme de bu gerekçeyle sigorta şirketinin talebini reddetmiştir. Kaza anında sürücü belgesinin idari geri alma süresinin devam edip etmediği, hasarın teminat kapsamında olup olmadığını belirleyen temel kriterdir.