İdari yargıda fer'i müdahil olarak davaya katılan üçüncü bir kişinin, yanında katıldığı tarafın yapamayacağı, özellikle davanın esasına ilişkin tasarruf yetkisi içeren işlemler nelerdir? Fer'i müdahilin 'yürütmenin durdurulması' talebinde bulunup bulunamayacağını tartışınız.

Fer'i müdahil (HMK m. 66), davada taraf sıfatına sahip olmadığı için, sadece yanında katıldığı tarafın davayı kazanmasına yardımcı olacak usuli işlemleri yapabilir. Bu nedenle, davanın esasına etki eden ve sadece davanın taraflarına tanınmış olan tasarruf yetkisi içeren işlemleri yapamaz. Fer'i müdahilin yapamayacağı temel işlemler şunlardır: * **Davadan Feragat Etme:** Davayı sona erdiren bu işlem sadece davacı tarafından yapılabilir. * **Davayı Kabul Etme:** Davayı sona erdiren bu işlem sadece davalı tarafından yapılabilir. * **Sulh Olma:** Her iki tarafın iradesini gerektiren ve davayı bitiren bu sözleşmeyi yapamaz. * **Dava Konusunu Devretme (Temlik):** Dava konusunu başkasına devretme yetkisi yoktur. * **Yemin Teklif Etme, Kabul Etme veya İade Etme:** Yemin, şahsa sıkı sıkıya bağlı bir delil olduğundan fer'i müdahil bu işlemleri yapamaz ve kendisine yemin teklif edilemez. * **Karşı Dava Açma:** Bu hak sadece davalıya aittir. **Yürütmenin Durdurulması Talebi:** Fer'i müdahilin yürütmenin durdurulması talebinde bulunup bulunamayacağı doktrinde tartışmalı olsa da, metinde de ima edildiği üzere, baskın görüş ve uygulama **bulunamayacağı** yönündedir. Bunun gerekçeleri şunlardır: 1. **Taraf Olmama:** Yürütmenin durdurulması, idari işlemin icrailiğini askıya alan ve davanın esasıyla doğrudan bağlantılı, son derece önemli bir taleptir. Bu talebi ileri sürme hakkı, kural olarak davanın asıl tarafları olan davacı ve davalı idareye aittir. 2. **Yardımcı Rol:** Fer'i müdahilin rolü, yanında katıldığı tarafın iddia ve savunmalarını desteklemekle sınırlıdır. Yürütmenin durdurulması gibi davada yeni bir hukuki durum yaratan ve doğrudan tarafın menfaatini ilgilendiren bir talebi kendi başına ileri sürmesi, 'yardımcı olma' rolünü aşar. 3. **İşlem ve Açıklamalara Aykırı Olmama Kuralı:** Eğer yanında katıldığı taraf (genellikle davalı idare) yürütmenin durdurulmasını gerektiren şartların olmadığını savunuyorsa, fer'i müdahilin yürütmenin durdurulmasını talep etmesi, yanında katıldığı tarafın savunmasıyla çelişir ve HMK m. 68'e aykırı olur. Dolayısıyla, fer'i müdahil, yanında katıldığı tarafın yürütmenin durdurulması talebini destekleyici beyan ve deliller sunabilir, ancak kendi başına bu talepte bulunma yetkisi yoktur.