Ticari davalarda dava şartı arabuluculuk sürecinde arabuluculuk ücreti nasıl belirlenir ve kim tarafından karşılanır? Tarafların anlaşamaması durumunda, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ücretin akıbeti ne olur?

Ticari davalarda dava şartı arabuluculukta ücretin belirlenmesi ve karşılanması, sürecin anlaşmayla mı yoksa anlaşmamayla mı sonuçlandığına göre değişir: **1. Anlaşma Sağlanması Durumu:** * Arabuluculuk ücreti, her yıl yayınlanan **Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi'nin İkinci Kısmına göre** (anlaşılan meblağ üzerinden yüzdesel olarak) belirlenir. * Ücret, taraflar arasında **aksi kararlaştırılmadıkça eşit olarak** karşılanır. Taraflar, ücretin tamamını bir tarafın ödemesi gibi farklı bir paylaşım kararlaştırabilirler. * Bu durumda hesaplanan ücret, Tarifenin Birinci Kısmında belirlenen **iki saatlik ücret tutarından az olamaz.** Yani, anlaşılan miktar çok düşük olsa bile, arabulucu en az iki saatlik ücrete hak kazanır. **2. Anlaşamama Durumu:** Bu durumda ücretin nasıl karşılanacağı, görüşmenin süresine göre ikiye ayrılır: * **İki Saate Kadar Süren Görüşmeler:** Taraflara ulaşılamaması, tarafların katılmaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda anlaşılamaması halinde, **iki saatlik ücret tutarı Adalet Bakanlığı bütçesinden** ödenir. Taraflar bu aşamada bir ücret ödemez. * **İki Saatten Fazla Süren Görüşmeler:** Görüşmeler iki saati aşmış ve yine de anlaşılamamışsa, ilk iki saatlik ücret yine Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Ancak, **iki saati aşan kısma ilişkin ücret**, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca **eşit şekilde** ve Tarifenin Birinci Kısmına göre (saatlik ücrete göre) karşılanır. **Bakanlık Bütçesinden Ödenen Ücretin Akıbeti:** Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması üzerine dava açılırsa, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve/veya taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, **yargılama giderlerinden sayılır.** Dava sonunda haksız çıkan taraf, bu ücreti de yargılama gideri olarak diğer tarafa ödemekle yükümlü tutulur. Böylece, başlangıçta Devlet tarafından karşılanan ücret, nihai olarak davada haksız çıkan tarafa yükletilmiş olur.