Bir şüphelinin, yakalandıktan sonra Cumhuriyet savcısının kararıyla gözaltına alınabilmesi için aranan ön şart nedir? Ceza muhakemesinde 'peşin gözaltı' uygulamasının bulunmamasının anlamını açıklayınız.

Bir şüphelinin, Cumhuriyet savcısının kararıyla gözaltına alınabilmesi için aranan temel ve zorunlu ön şart, şüphelinin öncelikle işlediği iddia olunan suçtan dolayı **yakalanmış olmasıdır.** Metinde bu durum, 'Cumhuriyet savcısı, ancak CMK m. 91/1 kapsamında yakalanan şüphelinin gözaltına alınmasına karar verebilir' şeklinde ifade edilmiştir. Ceza muhakemesinde **'peşin gözaltı'** uygulamasının bulunmamasının anlamı şudur: Cumhuriyet savcısı, hakkında soruşturma yürüttüğü ancak henüz yakalanmamış bir şüpheli hakkında, 'bu kişi yakalandığı zaman gözaltına alınsın' şeklinde önceden bir gözaltı kararı veremez. Gözaltı, yakalama anından itibaren başlayan ve kişinin hakim kararı olmaksızın özgürlüğünden mahrum bırakıldığı bir tedbirdir. Bu tedbire karar verilebilmesi için, öncelikle yakalama işleminin fiilen gerçekleşmiş olması gerekir. Süreç şu şekilde işler: 1. **Yakalama:** Şüpheli, suçüstü halinde veya hakkında yakalama emri bulunduğu için kolluk tarafından yakalanır. 2. **Savcıya Bildirim:** Kolluk, durumu derhal Cumhuriyet savcısına bildirir. 3. **Gözaltı Kararı:** Cumhuriyet savcısı, soruşturmanın selameti için gözaltına almanın zorunlu olduğuna ve bu tedbirin ölçülü olduğuna kanaat getirirse, **yakalanmış olan** şüpheli hakkında gözaltı kararı verir. 'Peşin gözaltı' yasağı, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına yönelik bir güvencedir. Gözaltı gibi özgürlüğü kısıtlayan bir tedbirin, ancak somut bir yakalama olgusuna dayalı olarak ve o anki gereklilikler değerlendirilerek verilmesini sağlar. Henüz yakalanmamış bir kişi hakkında soyut bir gözaltı kararı verilmesini engelleyerek keyfiliğin önüne geçer.