CMK m. 113 uyarınca 'güvence' (kefalet) olarak yatırılan paranın iadesi hangi koşullarda mümkündür? Kovuşturma sonunda sanık hakkında 'beraat' veya 'kovuşturmaya yer olmadığı' kararı verilmesi durumunda, yatırılan güvencenin akıbeti ne olur?

CMK m. 115, güvence olarak yatırılan paranın iadesi ve mahsubuna ilişkin koşulları düzenler. Güvencenin iadesi, kovuşturmanın sonucuna ve sanığın yargılama sırasındaki yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğine bağlıdır. **İade Koşulları:** 1. **Hükümlülük Halinde (Mahkumiyet Kararı):** * Eğer sanık, CMK m. 113/1-a'da belirtilen 'tüm usul işlemlerinde hazır bulunma' yükümlülüğünü yerine getirmişse, güvencenin bu amacı karşılayan kısmı kendisine iade edilir. * Güvencenin CMK m. 113/1-b'yi karşılayan ikinci kısmı ise, varsa katılanın masrafları, yargılama giderleri ve hükmedilen adli para cezasına mahsup edilir. Bu mahsuptan sonra bir miktar artarsa, artan kısım da sanığa iade edilir. 2. **Kovuşturmaya Yer Olmadığı veya Beraat Kararı Halinde:** * CMK m. 115/2 uyarınca, şüpheli veya sanık hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK) veya beraat kararı verilmesi halinde, güvencenin tamamı kendisine geri verilir. * Bu kuralın bir istisnası vardır: Eğer güvencenin bir kısmı, yargılama sırasında mağdurun zararlarını karşılamak veya nafaka alacaklısına ödeme yapmak üzere (CMK m. 114) bu kişilere verilmişse, bu ödemeler geri alınmaz. Ancak, şüpheli/sanık lehine sonuçlanan bu kararlar nedeniyle, devlet, bu kişilere ödenen kısma tekabül eden güvence miktarını da şüpheliye/sanığa iade etmekle yükümlüdür. **Yükümlülüklerin İhlali Halinde:** Eğer sanık, geçerli bir mazereti olmaksızın duruşmalara katılmak gibi yükümlülüklerini ihlal ederse, güvencenin 'hazır bulunmayı' temin eden kısmı (CMK m. 113/1-a) Hazine'ye gelir kaydedilir ve sanığa iade edilmez. Beraat etse bile, duruşmalara katılmayarak yargılamayı aksattığı için güvencenin bu kısmını kaybeder.