657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 224. maddesi uyarınca, yurtdışında Devlet hesabına öğrenim gören bir kişinin mecburi hizmet yükümlülüğü ne kadardır? Bu yükümlülüğün, 160 sayılı Kanun'un 4. maddesi (veya atıf yapılan 217 sayılı KHK'nin 2. maddesi) kapsamındaki kurumlar arasında devri mümkün müdür?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 224. maddesi, Devlet tarafından okutulan kişilerin mecburi hizmet yükümlülüklerini düzenlemektedir. Bu maddeye göre yükümlülük süresi, öğrenimin görüldüğü yere göre değişmektedir: * **Yurtiçinde Devlet hesabına okuyanlar:** Tatiller dahil **öğrenim süreleri kadar** mecburi hizmetle yükümlüdürler. * **Yurtdışındaki öğretim kurumlarında Devlet hesabına öğrenimlerini bitirenler:** Tatiller dahil **öğrenim sürelerinin iki katı kadar** mecburi hizmetle yükümlüdürler. Örneğin, yurtdışında 4 yıl lisans eğitimi alan bir kişi, 8 yıl mecburi hizmet yapmakla yükümlü olur. Aynı maddenin son fıkrası, bu hizmet yükümlülüğünün devrine imkan tanımaktadır. Fıkraya göre, mecburi hizmet yükümlülüğünün 13/12/1960 tarihli ve 160 sayılı Kanunun 4. maddesinin (a), (b), (d) fıkraları kapsamına giren kurumlar arasında devri mümkündür. (Metinde de belirtildiği gibi, daha sonraki düzenlemelerle bu atfın 217 sayılı KHK'nin 2. maddesine yapıldığı kabul edilmelidir.) Bu kurumlar, genel ve katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler, döner sermayeli kuruluşlar gibi geniş bir kamu kurum ve kuruluşları yelpazesini kapsamaktadır. Dolayısıyla, bir kamu kurumu adına yurtdışında okuyan bir memur, mecburi hizmetini, ilgili kurumların mutabakatı ile başka bir kamu kurumunda tamamlayabilir. Ancak Danıştay 5. Dairesi'nin E:1994/6286, K:1996/2290 sayılı kararında da belirtildiği gibi, bu devir kamu kurumları arasında mümkündür; özel sektördeki bir şirkete (örneğin özel armatöre) devri, yasanın lafzına ve ruhuna aykırıdır.