Ceza hukukunda 'güvence bedeli' (kefalet) hangi amaçlarla uygulanır ve CMK m.113'e göre bu bedel hangi ödemelerin yapılmasını sağlar? Güvence bedelinin, şüpheli veya sanığın tüm yargılama boyunca hazır bulunmaması durumunda akıbeti ne olur?
Güvence bedeli (halk arasındaki adıyla kefalet), CMK m. 109/3-f uyarınca tutuklamaya alternatif bir adli kontrol tedbiri olarak uygulanır. Temel amacı, tutuklama gibi ağır bir koruma tedbiri yerine, şüpheli veya sanığın belirli bir miktar parayı yatırması karşılığında serbest kalmasını sağlarken, ceza muhakemesinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini temin etmektir. **CMK m. 113'e göre güvence bedeli iki temel amacı güvence altına alır:** 1. **Şüpheli/Sanığın Hazır Bulunması (CMK m. 113/1-a):** Güvencenin en birincil amacı, şüpheli veya sanığın soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki bütün usul işlemlerinde (duruşma, keşif, sorgu vb.) ve hükmün infazı aşamasında hazır bulunmasını sağlamaktır. Bu, sanığın kaçmasını önlemeye yönelik mali bir tedbirdir. 2. **Belirli Ödemelerin Yapılması (CMK m. 113/1-b):** Güvence, aynı zamanda aşağıdaki ödemelerin kanunda belirtilen sıraya göre yapılmasını da temin eder: a. Katılanın (mağdurun) yaptığı masraflar, suçun neden olduğu zararların giderilmesi ve eski hâle getirme masrafları. Eğer kovuşturma nafaka borcunun ödenmemesinden kaynaklanıyorsa, nafaka borçları. b. Kamusal giderler (yargılama giderleri). c. Para cezaları. **Şüpheli/Sanığın Hazır Bulunmaması Durumunda Güvencenin Akıbeti:** CMK m. 115'e göre, eğer şüpheli veya sanık, geçerli bir mazereti olmaksızın usul işlemlerinde hazır bulunma yükümlülüğünü yerine getirmezse (örneğin duruşmaya katılmazsa), yatırmış olduğu güvence bedelinin, sanığın hazır bulunmasını sağlamaya yönelik olan kısmı (CMK m. 113/1-a'yı karşılayan kısım) **Devlet Hazinesine gelir kaydedilir**. Yani, sanık kaçtığında veya duruşmalara katılmadığında, bu amaçla yatırdığı parayı geri alamaz ve paraya el konulur. Yükümlülüklerini yerine getiren sanığa ise, mahkum olsa dahi, güvencenin bu kısmı (kamu giderleri ve para cezası mahsup edildikten sonra kalan) iade edilir. (Bkz: Yargıtay 4. CD E:2012/33880, K:2014/15039)