Davanın ıslahı yoluyla dava sebebinin tamamen değiştirilmesi mümkün müdür? Tam ıslah ve kısmi ıslah arasındaki temel farklar nelerdir ve tam ıslah durumunda davacının usuli yükümlülükleri nelerdir? (HMK m. 176, 180, 181)
Evet, davanın tam ıslahı yoluyla dava sebebinin tamamen değiştirilmesi mümkündür. Islah, tarafların iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağını aşarak usul işlemlerini düzeltmelerini sağlayan bir kurumdur (HMK m. 176). **Tam Islah ve Kısmi Islah Arasındaki Farklar:** 1. **Kapsam:** Tam ıslahta, dava dilekçesi dahil tüm usul işlemleri yapılmamış sayılır ve dava baştan itibaren yeni bir kimlik kazanır. Davacı, dava sebebini (örn: haksız fiilden sebepsiz zenginleşmeye) veya talep sonucunu tamamen değiştirebilir. Kısmi ıslahta ise, sadece belirli bir usul işlemi (örn: talep edilen tazminat miktarının artırılması) düzeltilir ve önceki işlemler geçerliliğini korur. 2. **Yükümlülük:** Tam ıslahı seçen taraf, bildirimden itibaren bir hafta içinde yeni bir dava dilekçesi vermek zorundadır (HMK m. 180). Kısmi ıslahta ise, ıslah edilen usul işlemini yapması için bir haftalık süre verilir (HMK m. 181). 3. **Başvuran Taraf:** Tam ıslaha kural olarak davacı başvurur. Davalı ise savunmasını genişletmek veya değiştirmek için kısmi ıslah yoluna gidebilir. **Tam Islah Durumunda Davacının Usuli Yükümlülükleri:** 1. **Dilekçe Verme:** Islah iradesini mahkemeye bildirdikten sonra bir hafta içinde yeni bir dava dilekçesi sunmalıdır. Aksi halde ıslah hakkı kullanılmış sayılır ve davaya eski haliyle devam edilir. 2. **Harç:** Davanın tam ıslahı yeni bir dava olmadığından, davacıdan yeniden başvurma harcı veya peşin karar ve ilam harcı alınmaz. Ancak talep sonucunun değeri artıyorsa, artan kısım için harç ikmali yapılması gerekir. 3. **Bağlantı:** Her ne kadar dava sebebi değiştirilebilse de, Yargıtay uygulamalarında tam ıslahla değiştirilen yeni dava ile eski dava arasında bir bağlantı olması gerektiği, örneğin bir boşanma davasının tam ıslahla tapu iptal ve tescil davasına dönüştürülemeyeceği kabul edilmektedir.