5271 sayılı CMK'nın 193. maddesinin 2. fıkrasına göre, sanığın sorgusu yapılmamış olsa bile, davanın onun yokluğunda bitirilebildiği istisnai durum nedir? Bu kuralın uygulanabilmesi için mahkemenin hangi kanaate ulaşması gerekir?

CMK m. 193/1 kural olarak, kanunun ayrık tuttuğu haller dışında, hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılamayacağını belirtir. Ancak aynı maddenin 2. fıkrası bu kurala önemli bir istisna getirir. Bu istisnai duruma göre, sanığın sorgusu yapılmamış olsa bile davanın onun yokluğunda bitirilebilmesi için, 'sanık hakkında, toplanan delillere göre mahkûmiyet dışında bir karar verilmesi gerektiği' kanaatine varılması gerekir. Bu kuralın uygulanabilmesi için mahkemenin, dosyadaki mevcut delilleri (tanık beyanları, belgeler, raporlar vb.) değerlendirerek, sanığın sorgusunu yapmaya gerek kalmaksızın, hakkında 'mahkumiyet dışında' bir hüküm kurabileceğine kanaat getirmesi zorunludur. Mahkumiyet dışındaki kararlar, CMK m. 223'te sayılan; - Beraat kararı, - Ceza verilmesine yer olmadığı kararı, - Davanın reddi kararı, - Davanın düşmesi kararı, - Durma kararı, - Görevsizlik kararı gibi kararlardır. Eğer mahkeme, delillere göre sanığın beraat edeceğine veya davanın zamanaşımından düşeceğine kesin olarak kanaat getirmişse, sanığın gıyabında yargılamayı sonlandırarak bu kararlardan birini verebilir. Bu kural, sanığın lehine bir sonuç doğuracaksa, yargılamanın sürüncemede kalmasını önlemeyi amaçlar.