Anayasa'nın 104. maddesine göre, Cumhurbaşkanı'nın 'Cumhurbaşkanlığı kararnamesi' çıkarma yetkisinin sınırları nelerdir? Hangi konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #172282

Anayasa'nın 104. maddesi, Cumhurbaşkanı'na yürütme yetkisine ilişkin konularda kararname çıkarma yetkisi verirken, bu yetkiyi önemli ölçüde sınırlandırmıştır. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamayacak alanlar ve sınırlar şunlardır: 1. Temel Haklar ve Ödevler: Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan 'temel haklar, kişi hakları ve ödevleri' ile dördüncü bölümde yer alan 'siyasi haklar ve ödevler' Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez. Bu haklar ancak kanunla düzenlenebilir. 2. Münhasıran Kanunla Düzenlenmesi Öngörülen Konular: Anayasa'da açıkça 'ancak kanunla düzenlenir' denilen konularda (örneğin suç ve cezalar, vergiler) Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. 3. Kanunda Açıkça Düzenlenen Konular: Bir konuda kanunla yapılmış açık bir düzenleme varsa, o konuda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Bu, kararnamelerin kanunlara aykırı olamayacağı ve kanunların alanına müdahale edemeyeceği anlamına gelir (normlar hiyerarşisi). 4. Kanunla Çatışma Hali: Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, 'kanun hükümleri uygulanır'. Ayrıca, TBMM'nin aynı konuda sonradan bir kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kendiliğinden 'hükümsüz hale gelir'.