Danıştay Beşinci Dairesi'nin 1978/7050 E., 1982/12529 K. sayılı kararına göre, bir belediye memurunun, bakanlık tarafından düzenlenen ve yurt içinde gerçekleştirilen 9 aylık bir 'kurs'a katılması, bu memur hakkında mecburi hizmet yükümlülüğü doğurur mu? Kararın gerekçesini açıklayınız.

Hayır, doğurmaz. Danıştay Beşinci Dairesi'nin ilgili kararına göre, bir memurun yurt içinde bir kursa katılması, kendisi için mecburi hizmet yükümlülüğü doğurmaz. Kararın gerekçesi, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 224. maddesinin lafzı ve kapsamıdır. Bu madde, mecburi hizmet yükümlülüğünü sadece belirli durumlar için öngörmüştür: a) Yurt içinde veya yurt dışında 'Devlet hesabına okutulan öğrenciler' (öğrenim görme). b) Yetiştirilmek, eğitilmek, bilgilerini artırmak veya staj yapmak üzere 'dış memleketlere gönderilen memurlar'. Kararda da belirtildiği gibi, mevzuatta 'yurt içinde kurs mahiyetinde eğitim gören memurların mecburi hizmetle yükümlü tutulacaklarına dair bir hüküm' bulunmamaktadır. Suç ve cezada olduğu gibi, yükümlülüklerde de kanunilik ilkesi geçerlidir. Kanunda açıkça düzenlenmeyen bir durum için idarenin (Belediye Encümeninin) kararıyla bir yükümlülük (5 yıl mecburi hizmet) getirilmesi hukuka aykırıdır. Bu nedenle Danıştay, davacının 5 yıl süre ile mecburi hizmet borcu altına sokulması işleminin kanuni dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar vermiştir.