İdari yargıda 'davanın ihbarı' ile 'fer'i müdahale' kurumlarını, özellikle amaçları, usulleri ve hukuki sonuçları bakımından karşılaştırınız. İYUK m. 31 uyarınca HMK hükümlerine atıf yapıldığını göz önünde bulundurunuz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #172206

İYUK m. 31 uyarınca HMK hükümlerinin uygulandığı davanın ihbarı ve fer'i müdahale, üçüncü kişilerin bir davayla ilişkilenmesini sağlayan ancak farklı amaç ve sonuçlara sahip iki kurumdur: **1. Amaç:** * **Davanın İhbarı (HMK m. 61):** Amacı, davanın taraflarından birinin, davayı kaybetmesi halinde rücu edebileceği (dönüp hakkını arayabileceği) veya kendisine rücu edilebilecek olan bir üçüncü kişiyi davadan haberdar etmektir. Temel amaç, ileride açılabilecek bir rücu davasında, ihbar edilen kişinin 'bu dava kötü yürütüldü' veya 'hüküm yanlış' gibi itirazlarda bulunmasını engellemektir. * **Fer'i Müdahale (HMK m. 66):** Amacı, davanın sonucundan hukuki olarak etkilenecek olan üçüncü bir kişinin, davayı kazanmasında 'hukuki yararı' bulunan tarafın yanında yer alarak ona yardımcı olması ve kendi menfaatlerini korumasıdır. **2. Usul:** * **Davanın İhbarı:** Tek taraflı bir usul işlemidir. Taraf, mahkeme aracılığıyla veya doğrudan üçüncü kişiye davayı bildirebilir. Mahkemenin veya karşı tarafın onayına tabi değildir. İdari yargıda ise mahkeme veya hâkim re'sen de ihbarda bulunabilir. * **Fer'i Müdahale:** Üçüncü kişinin bir dilekçe ile mahkemeden talepte bulunmasıyla başlar. Mahkeme, tarafların da görüşünü alarak müdahale talebinin kabulüne veya reddine karar verir. Yani bir mahkeme kararı gerektirir. **3. Hukuki Sonuç:** * **Davanın İhbarı:** Davanın ihbar edilmesi, üçüncü kişiyi davanın tarafı yapmaz. Üçüncü kişi davaya katılmak zorunda değildir. Ancak ihbarın temel etkisi, ihbar edilen kişinin, kendisine karşı açılabilecek bir rücu davasında, ihbar edilen davadaki hükmün yanlış olduğunu ileri sürememesidir (fer'i müdahalenin etkisi - HMK m. 69). * **Fer'i Müdahale:** Müdahale talebi kabul edilen üçüncü kişi (fer'i müdahil), davada taraf olmaz ancak yanında katıldığı tarafın yardımcısı olarak usul işlemlerini yapabilir. Davayı bulunduğu noktadan itibaren takip eder. Verilen hüküm, fer'i müdahilin yanında katıldığı tarafla olan ilişkisinde 'müdahalenin etkisi' denilen bir sonuç doğurur; yani fer'i müdahil, asıl davada verilen kararın yanlışlığını ileri süremez.