5271 sayılı CMK m. 231/7, 'Açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümde, mahkum olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemez.' demektedir. Ancak aynı maddenin 11. fıkrası, HAGB açıklandığında mahkemenin 'koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkumiyet hükmü kurabileceğini' belirtmektedir. Bu iki fıkra arasındaki çelişkinin sebebi nedir? Bu hükümler nasıl bir arada yorumlanmalıdır?

Bu iki fıkra arasında ilk bakışta bir çelişki varmış gibi görünse de, aslında farklı aşamalara ve durumlara yönelik düzenlemelerdir. Aralarındaki farkın sebebi, HAGB kurumunun iki aşamalı yapısıdır. 1) CMK m. 231/7'nin Anlamı: Bu fıkra, HAGB kararının 'ilk verildiği' aşama ile ilgilidir. Mahkeme, sanık hakkında örneğin 1 yıl hapis cezasına hükmettiğinde, bu cezayı aynı kararda hem HAGB'ye tabi tutup hem de erteleyemez. Çünkü HAGB, zaten hükmün hukuki sonuç doğurmasını engelleyen, kendi içinde bir erteleme ve deneme mekanizmasıdır. Erteleme veya seçenek yaptırım gibi infaz rejimleri, hukuken sonuç doğuran kesinleşmiş hükümler için geçerlidir. Dolayısıyla, ilk aşamada HAGB ile diğer infaz alternatifleri bir arada uygulanamaz. 2) CMK m. 231/11'in Anlamı: Bu fıkra ise, HAGB kararının 'bozulduğu ve hükmün açıklandığı' ikinci aşama ile ilgilidir. Sanık denetim süresinde yükümlülüklerini ihlal ettiğinde, mahkeme askıdaki hükmü açıklar. İşte bu açıklama aşamasında, kanun koyucu mahkemeye yeni bir takdir yetkisi tanımıştır. Mahkeme, hükmü olduğu gibi açıklayabileceği gibi, sanığın durumunu değerlendirerek, açıklanan bu yeni mahkumiyet hükmündeki hapis cezasını, eğer şartları varsa (TCK m. 50-51), erteleyebilir veya seçenek yaptırımlara çevirebilir. Sonuç olarak, ilk fıkra HAGB'nin ilk kuruluş anını, ikinci fıkra ise HAGB'nin bozulup hükmün açıklandığı anı düzenlemektedir. Bu nedenle aralarında bir çelişki değil, farklı aşamalara yönelik tamamlayıcı bir ilişki vardır.