28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun ile CMK m. 231/8'e eklenen 'Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez' hükmü, bu tarihten önce işlenmiş suçlar bakımından uygulanabilir mi? Ceza kanunlarının zaman bakımından uygulanmasına ilişkin ilkeler (lehe kanun uygulaması) çerçevesinde konuyu tartışınız.

Hayır, bu hüküm 28.06.2014 tarihinden önce işlenmiş suçlar bakımından uygulanamaz. Bu durum, ceza hukukunun temel ilkelerinden olan 'kanunların geriye yürümezliği' ve 'lehe kanunun geçmişe etkili uygulanması' (TCK m. 7) ilkesinin bir sonucudur. CMK m. 231/8'e eklenen bu hüküm, sanığın ikinci bir kez HAGB kurumundan yararlanma imkanını ortadan kaldırdığı için açıkça sanık aleyhine bir düzenlemedir. HAGB, her ne kadar tam bir mahkumiyet hükmü olmasa da, ceza muhakemesi hukukunun bir parçasıdır ve sonuçları itibarıyla maddi ceza hukukunu da ilgilendirir. Dolayısıyla, kişi aleyhine olan usul veya maddi hukuk kuralları geriye yürütülemez. Bir fail, suçu işlediği tarihte yürürlükte olan kanunlara göre birden fazla kez HAGB'den yararlanma potansiyeline sahipken, sonradan çıkan bir kanunla bu hakkının elinden alınması, kanunilik ilkesine ve hukuki güvenlik hakkına aykırıdır. Bu nedenle, 28.06.2014'ten sonra işlenen kasıtlı suçlar için verilecek HAGB kararları, kişinin daha önceden HAGB'si olup olmadığına bakılmaksızın bu yeni yasağa tabi olacaktır. Ancak 28.06.2014'ten önce işlenmiş bir suçtan dolayı verilen bir HAGB kararı, kişinin bu tarihten sonra işleyeceği yeni bir suçta tekrar HAGB almasına engel teşkil etmez. Önemli olan, hakkında ikinci kez HAGB kararı verilecek olan yeni suçun işlendiği tarihtir. Eğer yeni suç 28.06.2014'ten sonra işlenmişse, artık ikinci kez HAGB kararı verilemez.