İş Kanunu'na göre 5 ila 15 yıl kıdeme sahip bir işçinin yıllık izin süresi 20 gündür. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile bu sürenin 18 güne düşürülmesi mümkün müdür? Aynı şekilde, bu sürenin 25 güne çıkarılması mümkün müdür? Bu durumun 'işçi lehine yorum ilkesi' ve kanunun emredici-nispi emredici hükümleri açısından değerlendirmesini yapınız.

İş Kanunu m. 53'te belirtilen yıllık izin süreleri, kanunun emredici nitelikteki asgari standartlarıdır. Bu sürelerin işçi aleyhine değiştirilmesi, yani kanunda belirtilenin altına düşürülmesi mümkün değildir. Bu nedenle, 5-15 yıl kıdemli bir işçinin 20 günlük yasal hakkının sözleşmeyle 18 güne indirilmesi geçersizdir. Bu tür bir sözleşme hükmü, kanunun emredici hükmüne aykırılık nedeniyle batıl sayılır ve işçi yine de 20 gün izin hakkına sahip olur. Buna karşılık, yıllık izin sürelerinin işçi lehine olarak artırılmasının önünde hiçbir engel yoktur. İş Kanunu m. 53'ün son fıkrası, 'Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.' hükmünü içermektedir. Bu, kanundaki düzenlemenin 'nispi emredici' (tek taraflı emredici) nitelikte olduğunu gösterir. Yani, kanun bir alt sınır belirlemiş ve bu sınırın altına inilmesini yasaklamış, ancak işçi lehine olmak kaydıyla üst sınırın serbestçe belirlenmesine izin vermiştir. Bu durum, iş hukukunun temel prensiplerinden olan 'işçi lehine yorum ilkesi'nin somut bir yansımasıdır. Dolayısıyla, aynı işçinin yıllık izin süresinin sözleşmeyle 25 güne çıkarılması tamamen geçerlidir ve işvereni bağlar.