Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapılabilmesinin ön koşullarından biri, 'olağan kanun yollarının tüketilmiş olması'dır. Vatandaşlık başvurusunun reddine ilişkin bir idari işleme karşı açılan iptal davasında, ilk derece idare mahkemesi davayı reddederse, bireysel başvuru için istinaf (Bölge İdare Mahkemesi) ve temyiz (Danıştay) yollarının tamamının tüketilmesi zorunlu mudur? 'Olağan kanun yolu' kavramı bu bağlamda neleri kapsar?

Evet, kural olarak istinaf ve temyiz yollarının tamamının tüketilmesi zorunludur. 'Olağan kanun yolları' kavramı, bir uyuşmazlığın esasına ilişkin nihai karara karşı, kararın hukuka uygunluğunu denetlemek amacıyla kanunda öngörülmüş olan ve henüz kesinleşmemiş kararlara karşı başvurulabilen yolları ifade eder. İdari yargıda bu yollar istinaf ve temyizdir. Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru, bu yolların tamamı kullanıldıktan ve karar kesinleştikten sonra yapılabilir. Vatandaşlık başvurusunun reddine ilişkin bir davada, Ankara İdare Mahkemesi'nin verdiği ret kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde Bölge İdare Mahkemesi'ne istinaf başvurusunda bulunulması gerekir. Bölge İdare Mahkemesi'nin vereceği karar, İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki parasal sınırlara veya konuya göre temyize tabi ise, Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulması da 'olağan kanun yolunun tüketilmesi' kapsamındadır. Başvuru, ancak Danıştay'ın temyiz incelemesini tamamlayıp kararını vermesiyle veya istinaf kararının temyize kapalı olması nedeniyle kesinleşmesiyle yapılabilir. Bu yollar tüketilmeden yapılan bireysel başvuru, 'başvuru yollarının tüketilmemesi' nedeniyle kabul edilemez bulunacaktır. (6216 sayılı Kanun m. 45/2).