2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7. maddesi YÖK'ün görev ve yetkilerini sayarken, 'eğitim-öğretimin aksaması sonucunu doğuracak olaylar dolayısıyla öğrenime ara verilmesine veya tekrar başlatılmasına... karar verip uygulatmak' yetkisini tanımıştır. Bu yetki, YÖK'e tüm ülke genelindeki üniversitelerde örgün eğitimi durdurup uzaktan eğitime geçme kararı alma yetkisi verir mi? Anayasa'nın 130. maddesinde düzenlenen üniversitelerin idari özerkliği ve idari vesayet yetkisinin sınırları çerçevesinde bu durumu analiz ediniz.
Hayır, bu yetki YÖK'e tüm ülke genelinde örgün eğitimi durdurup uzaktan eğitime geçme gibi genel ve bağlayıcı bir karar alma yetkisi vermez. Bunun birkaç temel hukuki sebebi vardır: 1) Yetkinin Kapsamı: 2547 sayılı Kanun m. 7'deki yetki, 'öğrenime ara verme' ve 'tekrar başlatma' ile sınırlıdır. Eğitimin şeklini (örgün, uzaktan, hibrit) topyekûn değiştirmek, bu yetkinin lafzını ve amacını aşan bir yorum olur. İdari işlemlerde yetki unsurunun kanuniliği ilkesi, yetkilerin dar yorumlanmasını gerektirir. 2) Üniversitelerin İdari Özerkliği: Anayasa'nın 130. maddesi, üniversitelere bilimsel özerkliğin yanı sıra idari ve mali özerklik de tanır. Üniversiteler ayrı kamu tüzel kişilikleridir. Eğitim-öğretim faaliyetlerinin nasıl yürütüleceği, kural olarak üniversitelerin yetkili kurullarının (senato, yönetim kurulu) alacağı kararlara tabidir. 3) Vesayet Yetkisinin Sınırları: YÖK'ün üniversiteler üzerindeki yetkisi, bir hiyerarşi yetkisi değil, 'idari vesayet' yetkisidir. Vesayet yetkisi, kanunda açıkça belirtilen durumlarla sınırlıdır ve yerinden yönetim ilkesini ortadan kaldıracak şekilde kullanılamaz. YÖK'ün tüm üniversitelere eğitim modelini dayatan kararı, bir vesayet denetiminden çok, hiyerarşik bir emir-talimat niteliği taşır ve üniversitelerin idari özerkliğine doğrudan bir müdahaledir. Nitekim YÖK dava dilekçesi metninde de bu argümanlar ileri sürülmektedir. YÖK, sadece depremden etkilenen 10 ildeki üniversiteler için veya üniversitelerden gelen öneriler doğrultusunda belki 'ara verme' kararı alabilir, ancak tüm ülkedeki eğitim modelini tek bir kararla değiştirmesi yetki aşımıdır.