Bir işçi, kıdemi gereği hak ettiği yıllık ücretli iznini uzun süre kullandırılmadığı ve talebine rağmen işverence haksız yere izin verilmediği gerekçesiyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir mi? Yargıtay'ın bu konudaki yerleşik içtihatları, feshin haklı kabul edilebilmesi için hangi koşulların bir arada bulunmasını aramaktadır?

Evet, belirli koşullar altında işçi iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Yıllık izin, Anayasa ile güvence altına alınmış bir dinlenme hakkıdır ve işverenin bu hakkı kullandırma yükümlülüğü vardır. Ancak bu hakkın kullandırılmaması, her durumda işçiye doğrudan haklı fesih imkanı tanımaz. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, yıllık iznin kullandırılmamasının haklı bir fesih nedeni sayılabilmesi için şu koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir: 1) İznin Uzun Süre Kullandırılmaması: İşçinin birikmiş izinlerinin önemli bir yekûna ulaşmış olması, yani işverenin izin kullandırma yükümlülüğünü sistematik olarak ihmal etmesi gerekir. Sadece bir yıllık iznin gecikmeli kullandırılması genellikle yeterli görülmez. 2) İşçinin Talepte Bulunması: İşçinin, birikmiş izinlerini kullanmak için işverene talepte bulunmuş olması ve bu talebini ispatlayabilmesi (genellikle yazılı olarak) önemlidir. 3) İşverenin Talebi Haksız Yere Reddetmesi: İşverenin, işçinin talebine rağmen, işin düzenini bozmayacak bir planlama yapma imkanı varken, keyfi veya haksız bir gerekçeyle izni kullandırmaması gerekir. Örneğin, Yargıtay bir kararında (9. H.D. 2017/8451 E., 2017/14298 K.) davacının toplam 148 gün izninden 98 gününü kullandığı ve özellikle son yıllarda izinlerinin çoğunu kullandığı bir durumda işverenin yönetim hakkını kötüye kullandığından söz edilemeyeceğini ve feshin haklı olmadığına karar vermiştir. Bu üç koşul bir arada bulunduğunda, işverenin bu tutumu işçiye İş Kanunu m. 24/II'deki 'ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller' kapsamında haklı fesih imkanı tanır.