VUK m. 359'a 7394 sayılı Kanun ile eklenen etkin pişmanlık hükmünden yararlanma şartı olarak öngörülen 'vergi mahkemesinde dava açılmaması, açılmışsa feragat edilmesi...' koşulu neden ve hangi merci tarafından iptal edilmiştir?

Bu koşul, Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından, 2022/81 E., 2023/153 K. sayılı ve 29.11.2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan kararıyla iptal edilmiştir. İptalin temel gerekçesi, bu şartın Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan 'hak arama hürriyeti'ni ve 'mahkemeye erişim hakkı'nı orantısız bir şekilde sınırlandırmasıdır. AYM, vergi suçundan yargılanan bir kişiyi, ceza indirimi sağlayan etkin pişmanlıktan yararlanmak ile vergi ve cezanın esasına ilişkin iddialarını vergi mahkemesinde ileri sürme hakkı arasında bir seçim yapmaya zorlamanın, hak arama özgürlüğünün özüne dokunan bir müdahale olduğuna karar vermiştir. Kişi, hem verginin hatalı tarh edildiğini iddia edip vergi mahkemesinde dava açabilmeli, hem de ceza yargılamasında ceza indirimi riskini azaltmak için ödeme yaparak etkin pişmanlıktan yararlanabilmelidir. Bu iki hakkın birbirine alternatif olarak sunulması Anayasa'ya aykırı bulunmuştur. Bu iptal kararı ile artık etkin pişmanlıktan yararlanmak için vergi davasından feragat etme şartı aranmamaktadır.