VUK m. 359/a-1'de tanımlanan 'hesap ve muhasebe hileleri yapma' suçu ile aynı fıkradaki 'defterlere kaydı gereken hesap ve işlemleri vergi matrahının azalması sonucunu doğuracak şekilde tamamen veya kısmen başka defter, belge veya diğer kayıt ortamlarına kaydetme' suçu arasındaki ilişki nedir?
Bu iki fiil, VUK m. 359/a-1'de birlikte düzenlenmiş olup, vergi matrahını azaltmaya yönelik aldatıcı defter tutma eylemlerini cezalandırmayı amaçlar. 'Hesap ve muhasebe hileleri yapma', genel bir ifadedir ve çift kayıt tutma, giderleri şişirme, gelirleri gizleme gibi defter kayıtları üzerinde yapılan her türlü yanıltıcı işlemi kapsar. Fıkradaki ikinci fiil ise, bu genel ifadenin özel bir görünüm şeklidir. 'Defterlere kaydı gereken işlemleri... başka defter, belge veya diğer kayıt ortamlarına kaydetme', uygulamada 'ikinci defter tutma' olarak bilinen fiildir. Burada mükellef, yasal defterlerine işlemesi gereken satış veya hasılatın bir kısmını işlemeyip, bunları gayriresmi olarak tuttuğu başka bir deftere veya bilgisayar kaydına işleyerek vergi matrahını gizlemektedir. Her iki fiil de aynı amaca hizmet eder ve aynı cezai yaptırıma (on sekiz aydan beş yıla kadar hapis) tabidir.