VUK m. 359/b uyarınca 'belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleyenler' ile 'bu belgeleri kullananlar' aynı fıkrada ve aynı cezai yaptırımla düzenlenmiştir. Bu iki fiil arasında iştirak (şeriklik) ilişkisi kurulabilir mi?

Hayır, kural olarak kurulamaz. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, VUK m. 359/b'de düzenlenen 'sahte belge düzenleme' ve 'sahte belge kullanma' fiilleri, birbirinden bağımsız, müstakil suçlardır. Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 2021/5837 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, bu suçlardan 'biri diğerinin unsuru olmadığı gibi her iki suçun birbirine dönüşemeyeceği' kabul edilmektedir. Bu nedenle, sahte bir faturayı düzenleyen kişi 'düzenleme' suçundan, bu faturayı bilerek ve isteyerek vergi matrahını azaltmak için defterlerine kaydedip beyannamesinde kullanan kişi ise 'kullanma' suçundan ayrı ayrı sorumlu tutulur. Düzenleyen, kullananın suçuna iştirak etmiş sayılmaz; her ikisi de kendi fiillerinden dolayı asli fail olarak yargılanır. Ancak çok istisnai durumlarda, örneğin kullanıcının azmettirmesiyle belgenin düzenlenmesi gibi hallerde iştirak hükümleri tartışılabilir, fakat genel kural her iki fiilin de bağımsız suçlar olduğudur.