Anayasa Mahkemesi'ne 'bireysel başvuru' yapmanın temel koşulları nelerdir? Bu başvuruyu kimler yapabilir?
Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru hakkı, Anayasa'nın 148. ve 6216 sayılı Kanun'un 45. maddesinde düzenlenmiştir. Temel koşulları şunlardır: 1) Hak İhlali İddiası: Başvurucunun, Anayasa'da güvence altına alınmış ve aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve ek protokolleri kapsamında olan temel hak ve özgürlüklerinden birinin, bir kamu gücü işlemi (idari işlem, eylem, ihmal veya yargı kararı) tarafından ihlal edildiğini iddia etmesi gerekir. 2) Başvuru Yollarının Tüketilmesi: Bireysel başvuru yapmadan önce, ihlale neden olduğu iddia edilen işleme karşı kanunda öngörülmüş olan tüm idari ve yargısal başvuru yollarının (itiraz, istinaf, temyiz vb.) tüketilmiş olması zorunludur. 3) Süre: Başvuru yollarının tüketildiği tarihten, eğer tüketilecek bir yol yoksa ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde başvuru yapılmalıdır. 4) Başvuru Ehliyeti: Başvuruyu, ihlal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenen gerçek kişiler ile tüzel kişiliğe ait hakları ihlal edilen özel hukuk tüzel kişileri yapabilir. Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamazlar.