HMK m. 214/1'in, hukuk mahkemesince verilen 'belgenin sahte olmadığına dair' kesinleşmiş kararın ceza mahkemesini bağlayacağı yönündeki hükmünün, ceza yargılamasındaki 'delillerin serbestçe takdiri' ilkesine getirdiği istisnanın gerekçesi nedir?

Bu istisnanın temel gerekçesi 'kesin hüküm (res judicata)' ilkesinin bir yansıması ve yargı kararlarına olan güvenin korunmasıdır. Hukuk mahkemesi, bir belgenin sahte olup olmadığını detaylı bir inceleme (bilirkişi, imza örnekleri vb.) sonucunda karara bağlamış ve bu karar kesinleşmişse, aynı maddi vakıanın başka bir yargı kolunda tekrar tartışılması, çelişkili kararların çıkmasına ve hukuk güvenliğinin sarsılmasına yol açabilir. Hukuk mahkemesinin 'sahte değildir' kararı, belgenin sahte olmadığına dair 'maddi vakıayı' kesin olarak tespit etmiş sayılır. Ceza yargılamasındaki delillerin serbestçe takdiri ilkesi, hukuka uygun olarak toplanmış deliller için geçerlidir. Kesin hükümle sabit hale gelmiş bir maddi vakıa, bu ilkenin sınırını oluşturur. Bu nedenle kanun koyucu, hukuk mahkemesinin bu yöndeki kararına üstünlük tanımıştır.