Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) ifade özgürlüğüne (AİHS m. 10) ilişkin kararlarında, bu özgürlüğün koruma alanı dışında bıraktığı iki temel istisna nedir?

Yargıtay 8. Ceza Dairesi'nin karşı düşünce yazısında da belirtildiği gibi, AİHM'in yerleşik içtihatlarına göre ifade özgürlüğünün iki temel istisnası şunlardır: 1) **Şiddeti teşvik eden, öven veya meşrulaştıran söylemler:** Kişileri şiddete başvurmaya teşvik eden, şiddeti bir araç olarak öngören veya kanlı bir intikam çağrısı yapan ifadeler AİHS m. 10'un korumasından yararlanamaz. 2) **Nefret söylemi (Hate speech):** Özellikle ırk, din, etnik köken gibi nedenlerle belirli bir gruba veya azınlığa karşı aşağılayıcı, düşmanca ve ayrımcı bir nefret yayan ifadeler de ifade özgürlüğü kapsamında korunmaz. AİHM, bu iki durum dışındaki 'rahatsız edici, şok edici veya endişe verici' fikirlerin dahi demokratik toplumun bir gereği olarak korunması gerektiğini vurgular.