Uzun tutukluluk nedeniyle CMK m. 141 uyarınca açılacak tazminat davalarında, davacının beraat etmesi veya dayanak davanın kesinleşmesi bir şart mıdır? Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2015/201 E. sayılı kararının gerekçesini açıklayınız.

Hayır, şart değildir. Yargıtay'ın ilgili kararında, CMK m. 141'de sayılan bazı tazminat nedenlerinin, davanın esasıyla ilgili bir karar verilmesini beklemeden de ileri sürülebileceği belirtilmiştir. 'Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen' kişilerin tazminat talebi de bu niteliktedir. Bu talep, davanın sonucundan (beraat veya mahkumiyet) bağımsızdır ve kişinin 'makul sürede yargılanma hakkı'nın ihlaline dayanır. Bu ihlalin tespiti için davanın kesinleşmesini beklemeye gerek yoktur; tutukluluğun süresi ve yargılamanın seyri incelenerek bir karar verilebilir. Dolayısıyla, bir kişi mahkum bile olsa, eğer tutukluluk süresi AİHS ve Anayasa standartlarına göre makul süreyi aşmışsa, bu nedenle tazminat talep edebilir. Bu nedenle mahkemenin 'davanın kesinleşmediği' gerekçesiyle talebi reddetmesi hukuka aykırı bulunmuştur.