Bir işyerinde, asıl işveren ile alt işveren (taşeron) arasındaki ilişkinin 'muvazaalı' olduğunun (yani, işçilerin başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılmasını gerektiren bir durumun) tespiti, bu işçilerin işçilik alacaklarından (kıdem tazminatı, ücret vb.) sorumluluk açısından ne gibi sonuçlar doğurur? Bu durumda asıl işveren ve alt işveren nasıl sorumlu olurlar?
Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunun tespiti, sorumluluk açısından çok önemli sonuçlar doğurur. Muvazaa, tarafların gerçekte olmayan bir hukuki ilişkiyi (alt işverenlik sözleşmesi) varmış gibi göstererek, kanunun emredici hükümlerini (işçilerin haklarını) dolanmaya yönelik gizli bir anlaşma yapmalarıdır. Bu durumun tespiti halinde: 1) İşçinin Statüsü: 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinin 7. fıkrasına göre, muvazaanın tespiti halinde, alt işverenin işçileri 'başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi' sayılır. Bu, en temel sonuçtur. 2) Sorumluluk: Normal bir alt işverenlik ilişkisinde, asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı, o işyerinde çalıştıkları süreyle sınırlı olarak 'birlikte' (müştereken ve müteselsilen) sorumludur. Ancak, muvazaa tespit edildiğinde, ortada hukuken geçerli bir alt işverenlik ilişkisi kalmaz. Asıl işveren, artık sadece bir 'birlikte sorumlu' değil, işçinin tek ve asıl 'işvereni' haline gelir. Alt işveren ise, bu muvazaalı işlemde asıl işverenin bir nevi 'yardımcısı' veya 'aracısı' konumuna düşer. Bu durumda, işçilik alacaklarından sorumluluk şu şekilde olur: a) Asıl İşveren: İşçinin tüm çalışma süresi boyunca doğmuş ve doğacak olan bütün işçilik alacaklarından (ücret, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin vb.) tek başına ve 'tamamen' sorumlu olur. b) Alt İşveren: Alt işveren de, bu muvazaalı işleme katıldığı için, asıl işverenle birlikte 'müştereken ve müteselsilen' sorumlu olmaya devam eder. Yani, işçi alacağının tamamı için ister asıl işverene, ister alt işverene, isterse her ikisine birden başvurabilir. Ancak, nihai ve asıl borçlu, artık işçinin gerçek işvereni sayılan 'asıl işveren'dir.