Akademik kadroya atamada merkezi sınav (ALES) ile yükseköğretim kurumu tarafından yapılan giriş sınavının (bilim sınavı/mülakat) değerlendirme oranları, 'Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te nasıl belirlenmiştir? İdarenin, bu oranları belirlerken veya uygularken sahip olduğu takdir yetkisinin sınırları nelerdir?
İlgili Yönetmelik'in 11. ve 12. maddeleri, bu değerlendirme oranlarını düzenlemektedir. Buna göre, ön değerlendirme ve nihai değerlendirme aşamalarında farklı oranlar kullanılır. 1) Ön Değerlendirme (Sınava Girecek Adayların Belirlenmesi): Bu aşamada, ALES puanının %60'ından az olmamak koşuluyla, geri kalan oranın yabancı dil puanından oluşması esastır. Üniversite senatoları, bu asgari %60 oranını artırabilir, ancak azaltamaz. Bu, sınava girişte objektif bir kriter olan ALES'e belirli bir ağırlık verilmesini güvence altına alır. 2) Nihai Değerlendirme (Atanacak Adayın Belirlenmesi): Bu aşamada, ALES puanının %30'u, lisans mezuniyet notunun %30'u, yabancı dil puanının %10'u ve giriş sınavı notunun (bilim sınavı/mülakat) %30'u alınarak nihai başarı notu hesaplanır. İdarenin (üniversitenin) takdir yetkisinin sınırları şunlardır: a) Yasal Oranlara Uyma Zorunluluğu: Üniversite, yönetmelikte belirlenen bu asgari ve azami oranlara uymak zorundadır. Bu oranların dışında bir hesaplama yapması, işlemi hukuka aykırı hale getirir. b) Giriş Sınavının Objektifliği: İdarenin en geniş takdir yetkisi, %30'luk bir ağırlığa sahip olan 'giriş sınavı'nın (yazılı bilim sınavı, sözlü mülakat veya her ikisi) içeriğini belirleme ve notlandırmasındadır. Ancak bu takdir yetkisi sınırsız değildir. Sınavın, atanılacak kadronun gerektirdiği bilgi ve liyakati ölçmeye yönelik, objektif, denetlenebilir ve makul olması gerekir. Tamamen sübjektif, keyfi veya adayı elemeye yönelik sorular veya değerlendirmeler, takdir yetkisinin kötüye kullanılması anlamına gelir ve işlemin iptaline neden olabilir. Danıştay, özellikle sözlü sınavlarda, sorulan soruların ve verilen cevapların tutanak altına alınmasını, değerlendirmenin gerekçeli ve somut kriterlere dayanmasını aramaktadır.