Bir işveren, İş Kanunu m. 17 uyarınca ihbar öneli tanıyarak bir işçinin iş sözleşmesini feshettiğinde, bu ihbar öneli süresi içinde işçiye yıllık ücretli izin kullandırabilir mi? Yargıtay'ın 'ihbar öneli ile yıllık iznin iç içe geçemeyeceği' yönündeki içtihadının hukuki temelini, bu iki kurumun amaçları ve nitelikleri açısından açıklayınız.

Hayır, işveren ihbar öneli süresi içinde işçiye yıllık ücretli izin kullandıramaz. Yargıtay'ın 'ihbar öneli ile yıllık iznin iç içe geçemeyeceği' yönündeki yerleşik içtihadının hukuki temeli, bu iki kurumun amaçlarının ve hukuki niteliklerinin tamamen farklı olmasına dayanır: 1) Yıllık Ücretli İzin (İK m. 53 vd.): Amacı, işçinin bir yıl boyunca çalışmasının karşılığında fiziksel ve zihinsel olarak 'dinlenmesini' sağlamaktır. Bu, Anayasa'nın 50. maddesinde güvence altına alınmış bir 'dinlenme hakkı'dır. Bu süre boyunca işçinin temel kaygısı dinlenmek ve yenilenmektir. 2) İhbar Öneli (İK m. 17): Amacı, iş sözleşmesi feshedilen işçiye, işsiz kalacağı döneme hazırlanması ve 'yeni bir iş araması' için makul bir süre tanımaktır. Nitekim kanun, bu amaç doğrultusunda işçiye ihbar öneli içinde günde en az iki saat 'iş arama izni' (İK m. 27) hakkı tanımıştır. Bu süre boyunca işçinin temel kaygısı ve faaliyeti yeni bir iş bulmaktır. Bu iki farklı amaç birbiriyle bağdaşmaz. Bir işçiden, aynı süre içinde hem dinlenmesi hem de aktif olarak yeni bir iş araması beklenemez. İşçinin zihni, işten çıkarılmanın stresi ve yeni bir iş bulma endişesiyle meşgulken, yıllık iznin dinlenme amacının gerçekleşmesi fiilen imkansızdır. Bu nedenle, Yargıtay, ihbar öneli içinde kullandırılan yıllık iznin geçersiz olduğunu, işverenin bu süreye ilişkin ücreti ayrıca ödemesi gerektiğini kabul etmektedir. İşveren, ihbar önelinin bitiminden sonra işçiye yıllık iznini kullandırabilir veya kullanmadığı izinlerin ücretini son ücreti üzerinden ödemek zorundadır.