Konkordato projesinde yer alan 'rehinli alacaklılar' ile yapılacak müzakerelerin hukuki çerçevesi İİK m. 298 ve 308/c'de düzenlenmiştir. Adi konkordatonun rehinli alacaklıların hakları üzerindeki etkisini, 'rehnin paraya çevrilmesinin ertelenmesi' ve 'faizlerin işlemeye devam etmesi' kuralları açısından analiz ediniz. Rehinli alacaklı, konkordato projesine 'hayır' oyu verirse, alacağını nasıl tahsil edebilir?
Adi konkordato, kural olarak rehinli alacaklıların haklarını doğrudan etkilemez; onların rehin hakkından doğan öncelik (rüçhan) hakları korunur. Ancak konkordato süreci, bu hakların kullanılmasını belirli bir süre için erteler. 1) Rehnin Paraya Çevrilmesinin Ertelenmesi: İİK m. 295'e göre, kesin mühlet içinde rehinli malın satışı yoluyla takip yapılamaz. Bu, borçluya ticari faaliyetini toparlama ve malvarlığını koruma imkanı vermek için getirilmiş bir kuraldır. Ancak, rehinli alacaklının talebi ve komiserin uygun görüşü üzerine mahkeme, rehinli malın satılmasına izin verebilir. Bu, özellikle malın değerinin düştüğü veya muhafazasının masraflı olduğu durumlarda söz konusu olur. 2) Faizlerin İşlemesi: İİK m. 294/3'e göre, adi alacaklar için mühletten itibaren faiz işlemezken, 'rehinli alacaklar için faiz işlemeye devam eder'. Bu, rehinli alacaklının rüçhan hakkının bir gereğidir. Rehinli alacaklı, konkordato projesine 'hayır' oyu verse bile, projenin tasdiki halinde konkordato projesi kendisi için de bağlayıcı olur. Alacağını tahsil yolu şöyledir: Projede, rehinli borcun ne zaman ve nasıl ödeneceği belirtilir. Genellikle rehinli alacaklı, alacağını rehinli malın satışından öncelikli olarak tahsil eder. Eğer rehinli malın değeri alacağını karşılamaya yetmezse, teminatsız kalan (açık kalan) kısım için 'adi alacaklı' sıfatını kazanır. Bu adi alacak kısmı için, diğer adi alacaklılarla birlikte konkordato projesindeki ödeme planına (örneğin, %50 tenzilat ve 36 ay vade) tabi olur. Yani, rehinli alacaklı, projenin tasdikini tek başına engelleyemez, ancak rehinle güvence altına alınmış alacağı için öncelikli tahsilat hakkını korur.