HMK m. 214/1 uyarınca, 'belgenin sahte olmadığına dair hukuk mahkemesince verilen karar kesinleştikten sonra, söz konusu belge hakkında ceza mahkemesinde de sahtelik iddiası dinlenmez.' Bu kuralın, ceza yargılamasının temel amacı olan 'maddi gerçeğin araştırılması' ilkesiyle bir çelişki yaratıp yaratmadığını, kesin hüküm (res judicata) kavramı bağlamında tartışınız.

Bu kural, ilk bakışta ceza yargılamasının 'maddi gerçeği araştırma' ilkesiyle bir çelişki yaratıyor gibi görünse de, aslında 'hukuki güvenlik' ve 'kesin hüküm' (res judicata) ilkelerinin bir gereğidir. HMK m. 214/1, hukuk mahkemesinin bir belge hakkında yaptığı inceleme sonucunda verdiği 'sahte olmadığına' dair kararın, kesinleştikten sonra maddi anlamda kesin hüküm teşkil ettiğini kabul etmektedir. Kesin hüküm, aynı konuda, aynı taraflar arasında ve aynı sebebe dayalı olarak yeniden dava açılmasını ve uyuşmazlığın tekrar tartışılmasını engelleyen bir usul hukuku kurumudur. Buradaki mantık şudur: Hukuk mahkemesi, bir belgenin sahte olup olmadığını HMK'daki delil kuralları (imza incelemesi, tanık, bilirkişi vb.) çerçevesinde detaylı bir şekilde incelemiş ve bu konuda nihai bir yargısal karar vermiştir. Devletin bir yargı kolunun, tüm usuli güvencelerle verdiği bu kesin kararın, devletin diğer bir yargı kolu tarafından tekrar sorgulanması, yargı kararlarına olan güveni sarsar ve hukuki istikrarı bozar. Bu durumda kanun koyucu, hukuki güvenlik ilkesine, maddi gerçeğin sınırsızca araştırılması ilkesinden daha fazla ağırlık tanımıştır. Yani, bir belgenin sahte olmadığı yargısal olarak kesinleştiğinde, bu olgu artık 'maddi gerçek' olarak kabul edilir ve ceza mahkemesi bu tespitle bağlıdır. Bu, ceza mahkemesinin beraat kararının hukuk mahkemesini bağlamamasının (HMK m. 214/2) tam tersi bir durumdur ve hukuk mahkemesinin tespitinin daha güçlü bir kesin hüküm etkisi yarattığını gösterir.