YÖK Denetleme Kurulu'nun, 'belirli bir adayı tanımlamaya yönelik ve akademik rekabeti engelleyecek' şekilde ek koşullar belirlenmesini hukuka aykırı bulması, Anayasa'nın hangi temel ilkelerine dayanmaktadır? Kişiye özel akademik kadro ilanına karşı açılan bir iptal davasında, idare mahkemesi işlemin hangi unsurları açısından hukuka aykırılık tespiti yapabilir?

YÖK Denetleme Kurulu'nun bu tespiti, öncelikle Anayasa'nın 10. maddesinde güvence altına alınan 'kanun önünde eşitlik' ilkesine ve 70. maddesinde düzenlenen 'kamu hizmetlerine girme hakkı'nın liyakat esasına göre kullanılması ilkesine dayanmaktadır. Kişiye özel kadro ilanı, bu hizmete girme hakkını objektif kriterlerden çıkarıp sübjektif ve keyfi bir hale getirerek eşitlik ilkesini ihlal eder. İdare mahkemesi, bu tür bir ilana karşı açılan iptal davasında, idari işlemin beş temel unsurundan olan 'sebep' ve 'amaç' unsurları yönünden hukuka aykırılık tespiti yapar. İşlemin 'sebep' unsuru, ilanın kamu yararı ve hizmet gereklerine dayanması gerekirken, kişisel bir ihtiyaca dayanması nedeniyle sakattır. 'Amaç' unsuru ise, işlemin nihai hedefinin kamu yararı olması gerekirken, belirli bir kişiyi istihdam etme amacı taşıması nedeniyle hukuka aykırıdır. Bu durum, yetkinin amaç dışı kullanılması (maksat saptırması) olarak da nitelendirilir.