Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 74. maddesi uyarınca gözlem altına alınma kararı verilebilmesi için, uzman hekimin bu yönde bir 'önerisi'nin bulunması şart mıdır? Hâkim veya mahkeme, uzman hekim önerisi olmaksızın re'sen gözlem altına alınma kararı verebilir mi?

Evet, CMK m. 74/1'in lafzı gereği gözlem altına alınma kararı verilebilmesi için 'uzman hekimin önerisi' bir şarttır. Madde metni 'Fiili işlediği yolunda kuvvetli şüphe bulunan şüpheli veya sanığın akıl hastası olup olmadığını... saptamak için, uzman hekimin önerisi üzerine... gözlem altına alınmasına karar verilebilir.' şeklindedir. Bu hüküm, hâkim veya mahkemenin bu ağır tedbire, tıbbi bir gereklilik ve ön değerlendirme olmaksızın keyfi olarak başvurmasını engellemeyi amaçlayan bir güvencedir. Dolayısıyla, hâkim veya mahkeme, şüpheli veya sanığın akli durumuyla ilgili bir şüpheye düşse bile, öncelikle onu bir uzman hekime (psikiyatra) muayeneye sevk etmeli ve ancak hekimin 'gözlem altına alınması uygundur' şeklinde bir öneride bulunması halinde bu kararı verebilir. Uzman hekim önerisi olmaksızın re'sen gözlem altına alınma kararı veremez. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/ceza-muhakemesi-kanunu-74-madde-cmk/)