Bir davada, taraflardan birinin ileri sürdüğü 'derdestlik' iddiası, HMK'da nasıl bir hukuki kurum olarak düzenlenmiştir? Mahkemenin derdestlik durumunu tespit etmesi halinde nasıl bir karar vermesi gerekir? Bu kurumun temel amacı nedir?

Derdestlik, HMK m. 114/1-ı bendinde bir 'olumsuz dava şartı' olarak düzenlenmiştir. Derdestlik, aynı davanın (tarafları, konusu ve sebebi aynı olan) daha önceden açılmış ve halen görülmekte olması durumudur. Mahkeme, davanın her aşamasında derdestlik durumunu re'sen araştırır. Derdestlik şartının mevcut olduğunu, yani davanın daha önce açılmış ve halen görülmekte olduğunu tespit ederse, HMK m. 115/2 uyarınca 'davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine' karar verir. Derdestlik kurumunun temel amacı, aynı uyuşmazlık hakkında farklı mahkemelerce çelişkili kararlar verilmesini önlemek ve mahkemelerin gereksiz yere meşgul edilmesinin önüne geçmektir. Bu, usul ekonomisi ilkesinin de bir gereğidir. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/gorevsizlik-nedeniyle-davanin-usulden-reddi/)