Ceza hukukunda zorunluluk hali (zaruret/ıztırar) ile meşru müdafaa arasındaki temel farkları, tehlikenin/saldırının kaynağı, tepkinin yöneldiği kişi ve orantılılık ilkesinin uygulanışındaki katılık bakımından karşılaştırarak açıklayınız.

Zorunluluk hali (TCK m. 25/2) ile meşru müdafaa (TCK m. 25/1) arasındaki temel farklar şunlardır: 1) **Kaynağı:** Meşru müdafaada, bir kişiden kaynaklanan haksız bir saldırı söz konusudur. Zorunluluk halinde ise tehlikenin kaynağı bir insan olabileceği gibi, bir hayvan veya bir doğa olayı (yangın, sel vb.) da olabilir. Tehlikenin 'haksız' olması şart değildir. 2) **Tepkinin Yöneldiği Kişi:** Meşru müdafaada savunma, haksız saldırıyı gerçekleştiren saldırgana yöneliktir. Zorunluluk halinde ise, tehlikeden kurtulmak için gösterilen tepki, tehlikeyle hiçbir ilgisi olmayan masum bir üçüncü kişinin veya onun malvarlığının hakkını ihlal eder. (Örnek: Dağdan yuvarlanan kayadan kaçmak için yandaki dükkanın camını kırıp içeri girmek.) 3) **Orantılılık:** Meşru müdafaada, saldırı ile savunma arasında orantı aranırken, bu ilke daha esnek yorumlanabilir. Zorunluluk halinde ise orantı ilkesi daha katı uygulanır. Korunan hak ile feda edilen hak arasında açık bir orantısızlık olmamalıdır; genellikle eşit veya daha az değerli bir hakkın feda edilmesi aranır. Bu nedenle, bir başkasının hayatını kurtarmak için masum bir üçüncü kişinin hayatını feda etmek zorunluluk hali kapsamında değerlendirilmez. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/zorunluluk-hali-zaruret-tck-25-2-madde/)