CMK m. 74 uyarınca bir şüpheli veya sanığın gözlem altına alınmasına karar verilebilmesi için hangi temel şartın varlığı gereklidir? Bu tedbirin kişi hak ve hürriyetlerine etkisi nedeniyle kanunda öngörülen ek bir usuli güvence nedir?

CMK m. 74 ve madde gerekçesine göre, bir şüpheli veya sanığın akıl hastalığı nedeniyle cezai ehliyetinin olup olmadığının tespiti amacıyla gözlem altına alınmasına karar verilebilmesi için, 'şüpheli veya sanığın fiili işlediği yolunda kuvvetli şüpheler' bulunması temel bir şarttır. Bu şart, gözlem altına almanın kişi hürriyeti ve güvenliğini (Anayasa m. 19) kısıtlayan ağır bir tedbir olması nedeniyle, suçla ilgisi olmayan bir kişinin bu sürece maruz kalmasını önlemek amacıyla getirilmiştir. Kanunda öngörülen ek usuli güvence ise, CMK m. 74'ün üçüncü fıkrasında yer almaktadır. Buna göre, gözlem altına alma kararı verilebilmesi için şüpheli veya sanığa zorunlu olarak bir müdafi (avukat) atanması gerekir. Bu, kişinin haklarının bu süreçte etkin bir şekilde korunmasını sağlamayı amaçlayan önemli bir güvencedir (kadimhukuk.com.tr/makale/ceza-muhakemesi-kanunu-74-madde-cmk/).