Bir davanın 'derdest' olması ne anlama gelir ve HMK'ya göre bu durumun hukuki niteliği ve sonucu nedir? 1086 sayılı eski kanuna göre nasıl bir farklılık bulunmaktadır?

Derdestlik, aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olması anlamına gelir (HMK m. 114/1-ı). HMK m. 114'e göre derdestlik, bir 'olumsuz dava şartı'dır. Mahkeme, derdestlik durumunu tespit ederse, ikinci açılan davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. Metnin madde gerekçesi bölümünde açıklandığı üzere, 6100 sayılı HMK ile derdestlik, 1086 sayılı eski kanundan farklı olarak bir 'ilk itiraz' olmaktan çıkarılıp 'dava şartı' haline getirilmiştir. Bu değişikliğin en önemli sonucu, derdestliğin artık sadece davalı tarafından süresi içinde ileri sürülmesi gereken bir savunma olmaktan çıkıp, davanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebilen ve mahkemece re'sen (kendiliğinden) dikkate alınması gereken bir husus haline gelmesidir (www.zulkufarslan.av.tr/gorevsizlik-nedeniyle-davanin-usulden-reddi/, HMK m. 114).